OBP Hesaplama — Diploma Notunuzdan Ortaöğretim Başarı Puanı
Diploma notunu YKS sistemine çeviren ÖSYM formülü: OBP = Diploma notu × 5. Anlık OBP + AOBP + YBP katkısı + ilk %10 bonus simülasyonu. Mezun aday isen OBP kırılması seçeneğini işaretlemeyi unutma.
OBP nedir? Nasıl hesaplanır?
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı), lise diploma notunuzun ÖSYM’nin YKS yerleştirme sistemine entegre edilmiş halidir. Formül son derece basittir:
Örnek: 88 → 440 OBP
Maksimum: 100 × 5 = 500 OBP
Minimum geçerli: 50 × 5 = 250 OBP
OBP, yerleştirme puanına (YBP) %60 oranında katkı sağlar. Bu yüzden YKS sınav puanı kadar diploma notu da tercih sürecinde kritiktir. Diploma notu 70 olan biri ile 90 olan biri arasında YBP’de ~60 puan fark oluşur — bu binlerce sıralama farkı demek.
OBP yerleştirme puanına nasıl etki eder?
Yerleştirme puanı (YBP) hesaplaması:
Örnek senaryo:
YBP = 420 + (440 × 0.6) = 420 + 264 = 684
Diploma notunun YBP katkısı:
| Diploma | OBP | YBP katkısı |
|---|---|---|
| 70 | 350 | +210 |
| 80 | 400 | +240 |
| 88 | 440 | +264 |
| 95 | 475 | +285 |
| 100 | 500 | +300 |
Yani 70-100 arası fark YBP’de 90 puan fark — bu binlerce sıralama farkı demek. Tıp gibi yüksek puanlı bölümlerde 90 puan fark, başvurabileceğin üniversite kademesini tamamen değiştirir.
AOBP — Lise türüne göre değişir mi?
AOBP (Ağırlıklı OBP), OBP’nin lise türüne göre ağırlıklandırılmış halidir. 2024 öncesinde lise türleri (Fen, Anadolu, Meslek vb.) farklı katsayı alıyordu. Güncel ÖSYM uygulaması tek tip AOBP sistemidir:
- Tüm lise türleri için AOBP = OBP
- Lise türü farkı YOK (eşitlik prensibi)
İstisna — İlk %10 bonusu: Ortaöğretim başarı sıralamasında ilk %10’a giren öğrenciler için AOBP üzerinden bonus uygulanır.
| AOBP aralığı | Bonus | Etki (AYT 420 için) |
|---|---|---|
| > 80 | AYT × 12% | +50.4 |
| 70 — 80 | AYT × 8% | +33.6 |
| < 70 | Bonus yok | 0 |
Bu bonus YBP’ye eklenir → sıralamayı önemli derecede yukarı çeker. Detay için YBP hesaplama aracımıza geç.
OBP kırılması — Mezun adaylar için kritik
OBP kırılması, geçen yıl YKS’ye girip yerleşen veya tercih yapan adayların OBP’sinin yarıya indirilmesi uygulamasıdır. Amaç: aynı OBP avantajını birden fazla yıl kullanmayı sınırlamak. Kırılma uygulanırsa OBP × 0.5 ile YBP’ye katılır.
Diploma 88 · Ham OBP 440 · Kırılma uygulanır → 220 OBP ile yarışır
YBP katkısı: 220 × 0.6 = +132 (kırılmadan önce: +264)
OBP kırılması kuralları:
- Geçen yıl bir yere yerleştiysen (kayıt yaptırmasan bile) → OBP kırılır
- Geçen yıl tercih yaptıysan ama yerleşmediysen → ÖSYM uygulamasına göre değişir, yıllık kılavuza bak
- Geçen yıl sınava girmediysen veya tercih yapmadıysan → OBP kırılmaz
Mezun aday isen yukarıdaki tool’da “OBP kırılması uygula” kutucuğunu işaretle — bu durumda OBP yarıya iner. Detaylı senaryolar için mezuna kalınca OBP düşer mi? sayfasını da incele.
OBP’m düşük — hâlâ iyi bir yere yerleşebilir miyim?
Düşük OBP (örn. 60 diploma = 300 OBP) YBP’yi ~180 puan etkiler. Bu dezavantajı kapatma yolları:
- AYT puanını yükselt: OBP eksikliği güçlü AYT ile telafi edilebilir. Hedef AYT 460+ ise OBP düşüklüğünün etkisi azalır.
- Sıralamayı yukarı çek: Aynı puan farklı sıralamaya denk gelir. Düşük OBP’li öğrenci için sınav stratejisi daha kritik.
- Tercih sürecinde realist ol: Düşük OBP + yüksek AYT kombinasyonu tercih sürecinde dikkatli planlama gerektirir — Plan A/B/C senaryolarıyla risk yönetimi.
Online Koçunuz koçluk programlarında düşük OBP’yi telafi eden AYT hedefleme stratejisi kişiselleştirilir.
OBP hesaplama hakkında SSS
Diploma notum yarım kaldı, OBP hesaplanır mı?
Lise diploma notu YKS sistemine girişin önkoşuludur. Diploma almadan YKS tercih sürecine giremezsiniz. Açık öğretim mezunları için diploma notu kendi sistemleri üzerinden hesaplanır ve YKS’ye taşınır.
Lise türüm önemli mi? (Fen lisesi, Anadolu, meslek…)
Güncel ÖSYM uygulamasında hayır. Tüm lise türleri için AOBP = OBP. Fen lisesi, Anadolu lisesi, meslek lisesi ayrımı yoktur (2024 sonrası tek tip uygulama).
Mezunların OBP’si değişir mi?
Hayır, diploma notunuz sabittir. Mezun olduğunuz lisedeki diploma notunuz değişmez, OBP’niz hep aynı. Ama “OBP kırılması” uygulanabilir (önceki maddeye bakın).
OBP’mi yükseltebilir miyim?
Lise mezuniyetinden sonra diploma notu değişmez — yani OBP’yi yükseltemezsin. Ancak sınav puanlarınla (TYT, AYT) bu eksikliği telafi edebilirsin. Güçlü AYT puanı, zayıf OBP’yi büyük ölçüde dengeler.
OBP nasıl hesaplanır?
Formül: OBP = Diploma notu × 5. Diploma 88 → OBP 440. Maksimum 500 (100×5), minimum geçerli 250 (50×5).
OBP kırılması nedir?
OBP kırılması, geçen yıl YKS’ye girip yerleşen veya tercih yapan adayların OBP’sinin yarıya indirilmesi uygulamasıdır. Amaç: aynı OBP avantajını birden fazla yıl kullanmayı sınırlamak. Kırılma uygulanırsa OBP × 0.5 ile YBP’ye katılır.
OBP kırılması kaç yıl geçerli?
ÖSYM uygulamasında OBP kırılması bir sonraki yıl YKS’ye giren ve önceki yıl yerleştirilmiş/tercih yapmış adaylar için geçerlidir. Yerleşmeyen adaylar (hiç tercih yapmamış / yerleşmemiş) için OBP kırılması uygulanmaz. Kural değişiklikleri olabilir — sınav yılınızın ÖSYS Kılavuzu’na bakın.
Hangi durumlarda OBP kırılır?
Genel kural — geçen yıl YKS’ye girip:
• Bir yere yerleştiyseniz (kayıt yaptırmasanız da) → OBP kırılır
• Tercih yaptıysanız ama yerleşmediyseniz → ÖSYM güncel uygulamasına göre değişir
• Sınava girmediyseniz veya tercih yapmadıysanız → OBP kırılmaz
Geçen sene sınava girip tercih yaptım, bu sene OBP kırılır mı?
Genel olarak evet — geçen sene tercih yapan / yerleşen aday bu sene YKS’ye girerse OBP’si yarıya iner (0.5 katsayı ile YBP’ye girer). Kesin durum için sınav yılınızın ÖSYS Kılavuzu “OBP” bölümünü kontrol edin.
Veri kaynağı
Formül ÖSYM ÖSYS Kılavuzu kaynaklıdır. ÖSYM resmî açıklamaları esastır. Bu hesaplayıcı bilgilendirme amaçlıdır.
YKS yolunda sen de bizimle yüksel
Puanı hesaplamak başlangıç. Koçunla zayıf konularını tespit et, haftalık planını kur, her deneme sonrası analiz yap — net artışını sayılarla gör.